Son illər ölkə vətəndaşlarının böyük
əksəriyyətinin mütəmadi olaraq istifadə etdiyi
bu koordinatlar: 496-34-82; 496-37-61: faks:
496-37-61; e-mail ünvanı:
qaynar-xett@edu.gov.az Təhsil Nazirliyinin
"Qaynar xətt" xidmətinin əlaqə vasitələridir.
Hər gün onlarla, bəzən yüzlərlə insanın müraciət
etdiyi "Qaynar xətt" xidmətinə daxil olan
müraciətlərin heç biri cavabsız qoyulmur, zəng
vuran şəxsləri maraqlandıran suallara cavab
verilir və onları narahat edən məsələlərin həlli
istiqamətində ciddi işlər aparılır.
Bəs
görəsən, "Qaynar xətt" xidmətinin işi necə
təşkil olunur? Onun fəaliyyətində hansı
qaydalara əməl olunur? Vətəndaşlar tərəfindən
edilən müraciətlərlə bağlı nə kimi tədbirlər
həyata keçirilir? Həmin suallarla Təhsil
Nazirliyinin Ali və orta ixtisas təhsili
şöbəsinin böyük məsləhətçisi, "Qaynar xətt"
xidmətinin koordinatoru Ənvər İmanova müraciət
etdik.
"Qaynar xətt" xidmətinin əsası 2002-2003-cü
tədris ilində qoyulub
Ənvər İmanov bildirdi ki, Təhsil Nazirliyinin
"Qaynar xətt" xidmətinin əsası 2002-2003-cü
tədris ilində qoyulub. Ali və orta ixtisas
təhsili müəssisələrində həmin dərs ilinin
imtahan sessiyalarının təşkili və keçirilməsi
haqqında Təhsil Nazirliyinin 495 və 496 nömrəli
əmrlərinin müvafiq bəndləri ilə nazirlikdə
"Qaynar xətt" xidməti yaradılıb. 2002-2003-cü
tədris ilində "Qaynar xətt" xidməti nazirliyin
Ali və orta ixtisas təhsili idarəsində və
rəhbərlik yanında Aparatda fəaliyyət göstərib.
"Qaynar xətt" xidmətinin yaradılmasının məqsədi
imtahan sessiyalarının təşkili və keçirilməsi
ilə əlaqədar tələbələrin və ictimaiyyətin
ətraflı məlumatlandırılmasını təmin etmək, eyni
zamanda imtahanlarda yarana biləcək neqativ
halların qarşısını almaq, tələbə və
valideynlərin şikayətlərinə yerində baxılması və
müvafiq tədbirlərin görülməsini təmin etməkdən
ibarət olmuşdur. 2002-2003-cü tədris ilindən
başlayaraq hər il qış və yay imtahan sessiyaları
dövründə "Qaynar xətt" xidməti fəaliyyət
göstərib.
"Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət
Proqramı"nın (2004-2006-cı illər) təsdiq
edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası
Prezidentinin 3 sentyabr 2004-cü il tarixli, 377
nömrəli Sərəncamının, Dövlət Qulluğunu İdarəetmə
Şurası yanında Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə
Komissiyasının qərarlarının icrasının təmin
edilməsi məqsədilə Təhsil Nazirliyinin 2 may
2006-cı il tarixli, 295 nömrəli əmri ilə
nazirlikdə korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə işçi
qrupu yaradılmaqla "Qaynar xətt"in işi
gücləndirildi. Həmin əmrlə işçi qrupun
fəaliyyəti üçün "Qaynar xətt" xidmətinə daimi
telefon xətləri ayrıldı. Bundan sonra "Qaynar
xətt"in lazımi texniki avadanlıqla təchizatına
başlanıldı.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin
"Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı
mübarizə üzrə Milli Strategiyanın təsdiq
edilməsi barədə" 28 iyul 2007-ci il tarixli,
2292 nömrəli Sərəncamının icrası məqsədilə
təhsil naziri Misir Mərdanovun 4 dekabr 2007-ci
il tarixli əmri ilə Təhsil Nazirliyinin
"Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı
mübarizə üzrə Milli Strategiya"nın icrası ilə
bağlı 2007-2011-ci illəri əhatə edən fəaliyyət
planı təsdiq olunmuşdur. Həmin fəaliyyət
planında öz əksini tapan müddəalardan bir neçəsi
Təhsil Nazirliyinin "Qaynar xətt" xidmətinin
qaydalarının tərtibi və təsdiqi, "Qaynar xətt"
xidmətinin işinin səmərəliliyinin yüksəldilməsi
məqsədilə könüllülərin cəlb edilməsi və onların
təlimatlandırılması, "Qaynar xətt" xidmətinə
daxil olan məlumatların Təhsil Nazirliyinin
İnternet saytında, KİV-də dərc edilməsi və
yayılması, təhsil müəssisələrində yaradılan
"Qaynar xətt"lərin qaydalarının hazırlanması və
təsdiq olunması, adıçəkilən xidmətə daxil olan
şikayətlərin, mətbuatda dərc olunan yazıların
işçi qrupu və QHT nümayəndələri ilə birgə
müzakirələrin təşkili ilə bağlı idi.
Bütün bunların həyata keçirilməsi Təhsil
Nazirliyində fəaliyyət göstərən Korrupsiyaya
qarşı mübarizə üzrə işçi qrupuna tapşırıldı.
"Qaynar xətt" xidməti də öz fəaliyyətini məhz
həmin müddəalarda nəzərdə tutulan məsələlər
əsasında qurub və bu xidmət Təhsil Nazirliyinin
Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə işçi qrupunun
tərkibində fəaliyyət göstərir. Nazirliyin
"Qaynar xətt" xidmətinin fəaliyyətinin və
vətəndaşların müraciətlərinə baxılması işinin
təkmilləşdirilməsi barədə təhsil nazirinin 17
mart 2009-cu il tarixli əmrində Korrupsiyaya
qarşı mübarizə üzrə işçi qupunun tərkibinə
yenidən baxılaraq üzvləri müəyyənləşdirilmiş,
"Qaynar xətt" xidmətinin iş qrafiki təsdiq
olunmuşdur. Bundan sonra xidmətin fəaliyyətinin
daha da təkmilləşdirilməsi, onun səmərəliliyinin
artırılması məqsədilə bir sıra tövsiyələr və
təkliflər nəzərə alınaraq işlər həmin
istiqamətdə qurulub.
Xidmətin qaydalarının müəyyənləşdirilməsində
beynəlxalq təşkilatların tövsiyəsi nəzərə alınıb
Ənvər İmanov "Qaynar xətt" xidmətinin fəaliyyət
qaydalarının müəyyənləşdirilməsində beynəlxalq
təşkilatların tövsiyələrinin nəzərə alındığını,
xüsusilə Amerika Hüquqşünaslar Assosiasiyası
Mərkəzi Avropa və Avrasiyada Hüquq Təşəbbüsü
(ABA CELİ) Təşkilatının hüquq təhsili üzrə
nümayəndələri ilə Təhsil Nazirliyinin sıx
əməkdaşlıq etdiklərini bildirdi. Qeyd etdi ki,
adıçəkilən təşkilatın birbaşa yardımı sayəsində
"Qaynar xətt" xidmətində çalışan növbətçilərin
2006-ci ilin əvvəlində 4 ay müddətində treninqi
keçirilib, müvafiq sənədlər hazırlanıb. Görülən
işlərin nəticəsi olaraq "Qaynar xətt" xidmətinin
daha səmərəli fəaliyyəti təmin olunub. Həmin
növbətçilər Təhsil Nazirliyinin ayrı-ayrı
struktur bölmələrində, şöbələrində çalışan
mütəxəssislərdir.
"Qaynar xətt" xidmətinə zənglər Təhsil
Nazirliyinin Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə
işçi qrupunun əməkdaşları tərəfindən qəbul
edilir. Zənglərin qəbulu zamanı şikayətçidən
maksimum dərəcədə statistik məlumat əldə etməyə
cəhd göstərilir. Hazırlanmış xüsusi məlumat
blankında şikayətçinin adı, soyadı, atasının
adı, ünvanı və əlaqə telefonu qeyd olunur.
Məlumat blankında şikayətin məzmunu aydın və
lakonik şəkildə öz əksini tapır. Şikayətin qısa
məzmunu zənglərin qeyd jurnalına yazılır.
"Qaynar xətt" xidmətinin işi barədə mütəmadi
olaraq ictimaiyyətə məlumat verilir. Belə ki,
hər ay xidmətə daxil olan müraciətlərin xülasəsi
hazırlanaraq mətbuata açıqlanır. İldə 2 dəfə
"Qaynar xətt" xidmətinin fəaliyyəti ilə bağlı
Təhsil Nazirliyində mətbuat konfransı
keçirilir.
Təhsil naziri Misir Mərdanov vaxtaşırı şəxsən
özü zəng edənlərin müraciətlərini dinləyir
Təhsil nazirinin şəxsən özünün "Qaynar xətt"
xidmətinə nəzarət etdiyini deyən Ənvər müəllim
bunun xidmətin nüfuzunun daha da artmasına,
fəaliyyətinin keyfiyyətli təşkilinə, eyni
zamanda bu işə cavabdeh olan şəxsləri daha
məsuliyyətli və ciddi olmağa sövq etdiyini
bildirdi. Qeyd etdi ki, cənab nazir "Qaynar
xətt" xidmətində olarkən, bura zəng vuranların
müraciətlərini şəxsən özü dinləyir. Müraciətdə
səsləndirilən sorğuları cavablandırır, lazım
olduqda isə vətəndaşların müəyyən problemlərinin
həlli istiqamətində aidiyyəti şöbələrə, müvafiq
qurumlara həmin dəqiqə konkret göstərişlərini
verir. Elə vaxt olur ki, təhsil naziri Misir
Mərdanova müraciət edən şəxsi narahat edən
məsələ, mahiyyətindən asılı olaraq, anındaca
həllini tapır. Nazir daha sonra növbətçilik
qrafikinin tərtibində hansı prinsiplərin həyata
keçirilməsi haqqında tapşırıqlarını, eyni
zamanda müəyyən məsələlərlə bağlı burada
çalışanlara dəyərli tövsiyələrini verir. Nazirin
adi vətəndaşlarla səmimi ünsiyyəti, problemlərin
həlli ilə bağlı köməyi həm də ictimaiyyətin bizə
olan inamını artırır. Təhsil nazirinin
qərarlarından biri də "Qaynar xətt" xidmətinə
müraciət edənlərin zənginə birbaşa nazir
müavinlərinin, şöbə müdirlərinin şəxsən
özlərinin cavab vermələri ilə bağlı olub ki,
artıq 2 ildir ki, bu da öz həllini tapıb. Belə
ki, təhsil nazirinin müavinləri, şöbə müdirləri
təsdiq olunmuş növbətçilik qrafiki üzrə hər gün
müəyyən saatlarda zəngləri dinləyir. Onlar
"Qaynar xətt" xidmətinə daxil olan müraciətlərdə
araşdırma xarakterli məsələləri nəzarətə
götürür, onun həllinə qədər olan prosesi
izləyirlər. Təbii ki, vətəndaşları maraqlandıran
suallara birbaşa bu sahə ilə məşğul olanların
cavab verməsi, təhsildə baş verən yeniliklər
barədə mütəxəssis şərhi, nəticə etibarı ilə
ancaq işin xeyrinə olur.
Müraciətlər hansı səpgidə olmasından asılı
olaraq müvafiq qaydalara uyğun müddətdə həll
olunur
Ənvər İmanov müraciətlərin telefon və ya
elektron poçt vasitəsilə qəbul edildiyini
söylədi. Bildirdi ki, müraciətlərin əksəriyyəti
əsasən sorğu xarakterli olur və təhsilin bütün
sahələrini əhatə edir. Zəng vuranlar ölkəmizdə
təhsillə bağlı həyata keçirilən proqramlar,
beynəlxalq layihələr, beynəlxalq fənn
olimpiadaları, IX və XI siniflərdə, ali və orta
ixtisas təhsili sahəsində tətbiq edilən yeni
qiymətləndirmə sistemi ilə bağlı, həmçinin
buraxılış imtahanları, fənn olimpiadalarının
təşkili və nəticələrinin öyrənilməsi, xaricdə
təhsil, ümumtəhsil məktəblərinə vakant yerlərə
müəllimlərin müsabiqə yolu ilə işə qəbul
qaydaları, yeni dərsliklərin, əyani və metodik
vəsaitlərin nəşri, məktəb tikintisi və digər
məsələlərlə bağlı sorğu xarakterli müraciət
edirlər.
"Qaynar xətt" xidmətinə daxil olan şikayət
xarakterli müraciətlər araşdırılır, onların
başvermə səbəbləri aşkarlanır və tezliklə aradan
qaldırılması istiqamətində konkret tədbirlər
həyata keçirilir. Aprel ayı ərzində "Qaynar
xətt" xidmətinə 1800-ə yaxın müraciət daxil olub
ki, onlardan da 160-dan çoxu şikayət, qalanları
isə sorğu və məlumat xarakterli idi. Mart ayının
təhlili isə göstərir ki, zəng vuranların 35
faizi anonimdir. Onlar ya özlərini təqdim etmir,
yaxud adı və ya ünvanı barədə yanlış məlumat
verirlər.
Zənglər anonim olsa da, orada göstərilən faktlar
nəzarətə götürülür və onların nə dərəcədə düzgün
olub -olmaması öyrənilir. "Qaynar xətt" xidməti
bütün müraciətlərə dərhal reaksiya verir, heç
bir zəng cavabsız qalmır. Xidmətə edilən
müraciətlərin hansı səpgidə olmasından asılı
olaraq ya danışıq əsnasında, ya 3 gün müddətinə
və ya xüsusi araşdırma tələb olunduğu halda
vətəndaşların müraciətlərinə baxılması
qaydalarına uyğun müddətdə həll olunur. Adi
vaxtlarda gün ərzində "Qaynar xətt" xidmətinə
50-60, imtahanlar dövründə isə 1 gündə 200-300,
hətta bundan da çox müraciət olur.
Təhsil Nazirliyinin "Qaynar xətt" xidmətinin
fəaliyyəti beynəlxalq birlik tərəfindən müsbət
qiymətləndirilib
Almaniyanın "Beynəlxalq şəffaflıq" korrupsiyaya
qarşı qlobal Birliyi ("Transparency
İnternational") tərəfindən 4 ölkənin (Azərbaycan
Respublikası, Çexiya Respublikası, Keniya və
Moldova Respublikası) hökumət qurumlarında
fəaliyyət göstərən 14 "Qaynar xətt" xidmətinin
fəaliyyəti araşdırılaraq təhlil olunub. Həmin
dövlət qurumlarından biri də Təhsil Nazirliyinin
"Qaynar xətt" xidməti olub. Hazırlanmış
hesabatda qeyd olunur ki, "Vətəndaşları "Qaynar
xətt"lərdən istifadə etməyə həvəsləndirmək
məqsədi ilə Azərbaycanda Vergilər Nazirliyi və
Təhsil Nazirliyi tərəfindən zənglərin anonim
qəbul olunmasına imkan yaradılır". Hesabatda
daha sonra bildirilir ki, QHT-lərlə birgə
əməkdaşlıq modeli Azərbaycanda tətbiq edilir.
"Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi yerli
gənclər təşkilatlarını və "Beynəlxalq
şəffaflıq" korrupsiyaya qarşı qlobal Birliyinin
Azərbaycan milli bölmələrinin əməkdaşlarını
"Qaynar xətt"in işinin təşkilində iştiraka dəvət
edib".
Hazırlanmış hesabatda təklif olunur ki,
"Azərbaycan, Çexiya, Moldova və Keniya
təcrübəsində tətbiq olunan hər bir komponent və
təcrübədən uğurla keçmiş beynəlxalq dərslər
fəaliyyət zamanı istifadə olunsun".
Ənvər İmanov bizimlə söhbətinin sonunda qeyd
etdi ki, Təhsil Nazirliyinin "Qaynar xətt"
xidmətində çalışan mütəxəssislər öz işlərinə
məsuliyyətlə və ciddi yanaşaraq ictimaiyyətin
onlara olan etibarını hər zaman doğrultmağa
çalışırlar.
Samirə KƏRİMOVA |